Nowa twarz Ameryki

Tomasz Lis

2008-02-07

Po siedmiu latach prezydentury George'a Busha Ameryka straciła całkiem sporo ze swego seksapilu, ale amerykańska polityka za sprawą fascynującej kampanii prezydenckiej błyskawicznie swój seksapil odzyskuje. I jakkolwiek by się kampania skończyła, już wiadomo, że złamane zostaną reguły, które przez ponad 230 lat nie znały w Ameryce wyjątków.

Do finału kampanii jeszcze bardzo daleko, ale już teraz można powiedzieć, że unicestwia ona większość barier - barierę koloru skóry, wieku, płci oraz partyjnej doktryny. Ameryka chce zmiany, ale wielka zmiana już nastąpiła.

Mamy do czynienia ze swego rodzaju polityczną Wielką Pardubicką, w której kandydaci muszą pokonać niezwykle trudne przeszkody, ale przeszkody największe już unicestwili. Obecna kampania może być znakiem nadziei i dla niebiałych, i dla kobiet, i dla ludzi, którym przekroczenie siedemdziesiątki może się kojarzyć z często niechcianym przejściem w stan życiowego spoczynku. W swoim wystąpieniu w prawyborczy superwtorek senator Barack Obama z przekonaniem powiedział, że "nasz czas nadszedł". To dopiero się okaże, ale z całą pewnością Obama już zrewolucjonizował amerykańską politykę, a jeśli wygra w listopadzie, może to być zapowiedź rewolucji na skalę światową. Ameryka miała już prezydentów młodych (choćby Theodore Roosevelt i John Kennedy), niedoświadczonych (choćby Kennedy i Jimmy Carter), ale nigdy wielkiej szansy na prezydenturę nie miał Mulat, a do tego polityk stosunkowo młody, stosunkowo niedoświadczony i pozbawiony poparcia establishmentu swej partii. Okazuje się więc, że ktoś, kto potrafi wcielić się w uosobienie ZMIANY, może dokonać zmiany przez samo staranie się o zmianę.

Kampania Hillary Clinton może stanowić źródło nadziei dla wielu kobiet, nawet tych, które panią Clinton uważają za ucieleśnienie agresywnego feminizmu. Miejsce kobiet było dotychczas w Białym Domu w skrzydle wschodnim, a jeśli w skrzydle zachodnim, to nie w Gabinecie Owalnym. Nawet jeśli Hillary Clinton prezydentem nie zostanie, to nie ze względu na swą płeć. I tutaj mamy więc do czynienia z rewolucją w dotychczas nasyconym testosteronem świecie amerykańskiej polityki. Kobieta, która 16 lat temu uraziła wielu Amerykanów stwierdzeniem, że nie ma ochoty siedzieć w domu i robić ciasta, już wkrótce może być na progu Białego Domu, choć nic nie wskazuje na to, że zajmuje się wypiekami. W sumie trudno nawet ogarnąć, jak prezydentura kobiety mogłaby zredefiniować pozycję kobiet, i to nie tylko w amerykańskiej polityce, nie tylko w polityce i nie tylko w Ameryce. Przy okazji okazałoby się, że w zdobyciu gigantycznej władzy nie przeszkadza nawet potężny elektorat negatywny.

Zwycięstwo Johna McCaina również stanowiłoby przełom. Oto prezydentem zostałby polityk, który otwarcie mówi to, co myśli, a w swej pozornej naiwności popiera nawet absolutnie niepopularną wojnę. To tak, jakby wybory miał wygrać polityk, który z ręką na sercu obiecuje ludziom podwyżkę podatków.

Na dodatek wielką szansę na prezydenturę ma człowiek w wieku, który zwykle z polityki eliminuje. McCain ma niemal tyle lat co Ronald Reagan w czasie jego kampanii o reelekcję, w której najczęściej pytano, czy nie jest on po prostu za stary. Jakby tego było mało, kandydatem Republikanów zostanie najprawdopodobniej polityk, którego większość republikanów uznaje za niewystarczająco konserwatywnego. Kampania McCaina, nawiasem mówiąc, wskrzesza mit Feniksa - jeszcze kilka miesięcy temu niemal powszechnie uważano, że musi zbankrutować z powodu braku pieniędzy i kosmicznego błędu senatora, który nie tylko nie mówił, że amerykańskie wojska trzeba z Iraku wyprowadzić, ale przeciwnie - twierdził, że trzeba tam wysłać jeszcze więcej żołnierzy.

Do wyborów prezydenckich zostało jeszcze dziewięć miesięcy i wciąż nie wiadomo, do jakiej zmiany dojdzie w Ameryce oraz kto będzie agentem tej zmiany. Ale największa zmiana w jakimś sensie już nastąpiła. Ludzie, którzy jeszcze tak niedawno z założenia nie mieliby żadnych szans na wygraną, teraz mają szansę ogromną. Coś, co jeszcze kilka lat temu byłoby gwoździem do trumny kandydata, dziś może stanowić jego atut. Można oczywiście zadać pytanie, czy to kampania zmienia Amerykę i amerykańską politykę, czy też ujawnia ona tylko zmiany, które w Ameryce już nastąpiły. Ale alternatywa ta jest fałszywa, bo jedno nie wyklucza drugiego. To, że senatorowie Clinton, Obama i McCain mają szansę na zwycięstwo, pokazuje, ile już się w Ameryce zmieniło, dalsza część kampanii te zmiany pogłębi, a zwycięstwo kogoś z tej trójki oraz następna prezydentura owe zmiany utrwalą. Tak czy owak mamy więc do czynienia z rewolucją, nawet jeśli rewolucyjnych zmian w polityce nie będzie.